0 533 351 98 54
Sosyal Medya Hesaplarımız

Velayet Davalarında Yargıtay Kararları

T.C.

YARGITAY

  1. HUKUK DAİRESİ
  2. 2004/13947
  3. 2004/15854
  4. 27.12.2004

TENFİZ TALEBİ ( Türk Medeni Kanununa göre Yabancı mahkemelerin müşterek çocukların velayetini anne ve babaya bırakılması aykırıdır. İlam için istek reddedilmiştir.

KISMI TENFIZ ( Yabancı mahkeme çocukların velayetini anne ve babaya bırakılmasını Türk Medeni Kanununa Aykırı olarak görür. İlamın velayete ait olan kısmı hakkında reddi)

VELAYETİN BİRLİKTE KULLANILMASI (İlamın velayete ait kısmında tenfız istediği reddedilmiştir. Yabancı mahkeme bu kararı Türk Medeni Kanununa aykırı bulur.)

2675/m.36,37,38,40

4721/m.336

Özet: Türk Medeni Kanuna göre yabancı mahkemenin velayetlerinin anne ve babaya bırakılması uygun değildir. ( MÖHUK. md. 38/c ) İlamda gerçekleşen velayete ait karar kısmında tenfiz isteği reddedilir. Bu durum boşanma davalarında geçerlidir.

Dava: Tarafların açtığı dava neticeisnde ise yapılan araştırmaya göre mahalli mahkemece verilen tarih numarası ile belirtilen hüküm temyiz edilir. Evraklar okunarak karara varılmıştır.

Karar1: Boşanma ilamının kesinleştiği dosyada yazılan kararların dayandığı deliller kanuni olarak uygun bulundu. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku hakkındaki 2675 sayılı kanunun 36,37,38 maddelerince belirtilen şartların gerçekleştiği anlaşılmıştır. Davalının bent kapsamı dışında kalan itirazları ise kabul edilmeyecektir.

2- Yabancı mahkemelerce verilen ilamda kısmen ya da tamamen tenfize karar verilebileceği 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanununun 40. Maddesine göre karar verilmiştir. Davada 9 Aralık 1998 doğumlu Esra ve 24 Mart 1995 doğumlu Mert isimli çocukların yabancı boşanma ilamına göre anne ve babaya birlikte bırakılmasına karar verilmiştir.

Hakimin boşanma talebinde bulunan çiftlerin boşanmaları halinde velayet hakkını anne ya da babadan birine vermesi gerekir. Ancak velayet kararları ve düzenlemesi kamu düzeni ile ilgilidir. Türk Medeni Kanuna göre yabancı mahkemenin çocukları anne ya da babaya bırakması aykırıdır. ( MÖHUK. md. 38/c )

Ancak bu olay için verilen karar doğrultusunda ilamın velayete ait olan kısmı hakkında çıkan tenfiz isteğine reddedilmesi yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasalara uygun değildir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün velayete ait olan kısmı kanunun 2.bette gösterilen nedenle bozulmuştur.  Ve kararın kapsamı dışında kalan konuları hakkında kararın onaylanmasına karar verilmiştir.  Temyiz harcı kim yatırdı ise ona geri verilmesine ve verilen kararın bildirilmesinden 15 gün içinde karar düzeltme yolunun açık bırakılmasına 27.12.2004 tarihinde oy çokluğu ile karara bağlanmıştır.

T.C.

YARGITAY

  1. HUKUK DAİRESİ
  2. 2006/2773
  3. 2006/9267
  4. 12.6.2006

Yabancı Mahkeme İlamı ( Türk Medeni Kanuna göre küçüğün velayetinin anne ya da babanın her ikisi üzerinde bırakması aykırıdır. Mahkeme velayet düzenlemesine yönelik olarak tenfiz isteğini ret.)

Tenfız İstemi ( Yabancı mahkeme ilamında yer alan küçük çocuğun velayeti anne ve babanın üzerinde bırakması Türkiye Cumhuriyeti kanunlarınca düzenlenmiş Türk Medeni Kanuna göre aykırıdır)

Boşanma ( Yabancı mahkeme tarafından verilen boşanma istediğinin kesinleştiği ve boşanamaya yönelik olarak düzenlemeye karar verilmesi gerekir.)

2675/m.36,37,38,40

4721/m.336

Özet: Tarafların boşanmasına Michigan Eyaleti tarafından karar verilmiş olup verilen bu boşanma kararı kesinleşmiştir. Tenfizi istenilen kararda küçük çocuğa ait olan velayet anne ve babanın her ikisine birlikte bırakılmasına karar verilmiştir. Türk Medeni kanununa göre yabancı mahkemenin çocukların velayetini yazılı olarak düzenlemesi uygun değildir. Mahkeme de bu nedenle tenfiz istediğini reddetmektedir. İstediğin reddedilmesi bakımından herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yabancı ilamlarda kısmen tenfize karar verilebilir. Bu bakımdan Michigan Eyaleti mahkemesince verilen boşanma kararı kesinleşmiştir. Ancak mahkeme tarafından ilamın boşanmaya yönelik kısmı hakkında tenfizine karar verilebilir.

Dava: Açılan boşanma davası sonunda yapılan muhakemeye göre mahalli mahkemenin verdiği ve yukarıda gösterilen tarih numarası ile belirtilen hüküm temyiz edilerek evrak okunmuştur. Okunan evrak sonucunda karar verilmiştir.

Karar: Yabancı mahkeme kararına göre verilen boşanmaya göre tenfiz istenilmektedir. Tenfizi istenilen ilamda ise 9.11.2001 tarihinde doğmuş olan küçük Ceren’in velayeti hem anneye hem de babaya bırakılmasına kara verilmiştir. Michigan Eyaleti mahkemesine göre boşanmalarına karar verilmiştir. Boşanmalarına verilen karar neticesinde hükmedilen karar kesinlik kazanmıştır.

  • Eğer evlilik devam ediyorsa anne ve baba velayeti ikisi birlikte kullanmak zorunluluğuna sahiptir. Ancak evliliği sonlandırmaya yönelik boşanma kararı alınıyorsa ayrılığa kara verilmesi halinde hakim velayeti eşlerden birine vermek durumundadır. ( TMK. Md.336 ) Türk Medeni Kanununa göre yabancı mahkemelerin çocukların velayetini yazılı bir şekilde düzenlemesi doğru değildir. Bu durum Türk Medeni Kanuna göre aykırıdır. ( MÖHUK. Mad. 38/c  mahkeme tarafından tenfiz isteğinin reddedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
  • Yabancı ilamın tenfizine kara verilmesi ise geçerlidir. ( MÖHUK. Md.40 ) Michigan mahkemesince boşanma kararının verilmesi kesinleşerek karara bağlanmıştır. Bu durumda ise 2675 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında gerçekleştirilen 36, 37, 38. Maddelerinin gereğince aranıla koşullar yerine getirilmiştir. Mahkemeye göre yabancı ilamın boşanmaya yönelik olan kısmında tenfiz kararı verilmesi gerekirken yazılı olarak sunulan gerekçe ile isteğin bütünüyle reddi kurallara ve yasalara uygun değildir.

SONUÇ: Yabancı mahkemeler tarafından temyiz edilen hükmün 2. Bentte yer alan nedenden dolayı bozulmuştur. Bozulan temyiz kararının ise gerçekleştirilecek olan itirazların 1. Bentte yer alan nedenlerden dolayı onaylanmasına karar verilmiştir. Bu durumda ise temyiz için yatırılan harcın yatıran kişiye geri verilmesine karar verilmiştir. Verilen bu kararın bildirilmesinden itibaren ise 15 gün içerisinde karar düzeltme yolları açıktır. Bu duruma ilişkin karara oy çokluğu ile 12.06.2006 tarihinde karar verilmiştir.

Muhalefet Şerhi

Yabancı mahkeme ilamı 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Yasanın 38/c maddesi gereğince kamu düzenine aykırı olması durumunda tenfiz isteği kabul edilemez. Bu durumda yer alan hüküm karara kesin olarak bağlanmıştır.

  • Hakimin yabancı kararın doğru olup olmadığı konusunda tanıma ve tenfize karar verme ve inceleme yetkisi bulunmaktadır. Ancak yabancı kararda uygulanan hükümler ve maddi hukuki tespitler bu durumda inceleme dışında tutulur.

Yabancı ilamın ana yasa tarafından düzenlenen ve milletlerarası hukukta kabul edilen temel hak ve hürriyetlere, genel ahlaka, dil yargılama ve savunma hakkına, Türk Hukuk düzeninin temelini teşkil eden ve devletin hiçbir zaman vazgeçemeyeceği ilkelerine aykırı olması durumunda kamu düzenine aykırılık söz konusudur. Türk hukukunun emredici hükümlerinin yabancı mahkemeler tarafından dikkate alınmaması ya da yanlış uygulanması tenfiz ya da tanıma isteklerinin reddedilmesine neden olmaz.

Tarafların boşanmasına Michigan Genesse Mahkemesi tarafından karar verilmiştir. Bu durumda ise velayet konusunda bir karar vermek gereklidir. 10.10.2001 doğumlu Ceren’in velayeti de ana ve babada müşterek olarak kabul edilmiştir. Eş ve çocukların uygun bulunan sürede ilişki kuracağı açıklanmıştır.

Yabancı mahkemelerin boşanma sonucunda velayeti anne ya da babaya birlikte verilmesi Türkiye Cumhuriyeti yasalarınca belirlenen Türk Medeni Kanununun 336. Maddesine göre aykırıdır. Değişen şartlar neticesinde bu karar kesin hüküm taşımadığı için değiştirilebilir. Çünkü yabancı mahkemelerde velayet düzenlemesine yönelik bölüm hukukta kesin hüküm özelliği taşımamaktadır.

  • Ülkemiz Avrupa sözleşmesinde yer alan çocukların velayetine ilişkin kararların tanınması ve tenfiiz ile çocukların velayetinin tesisine ilişkin kararı kabul etmiştir. Bu nedenle de yabancı hukukun kamu düzenine müdahalesi zorlaşmıştır. Çocukların velayetine ilişkin kararların tanınması ve tenfiizi ile çocukların velayetinin tesisine ilişkin Avrupa sözleşmesinde yer alan 9 ve 10. Maddelerinde tanıma ve tenfize ait kararlara ilişkin ret sebepleri sıralanmıştır. Verilen kararların ve sonuçlarının talep edilen aile ve çocuk hukukunun temel ilkeleri ile açıkça bağdaşmadığı durumlarda bu isteğin reddedilebileceği açıklanmıştır.

Türk hukukuna göre çocuğun velayetinin anne ya da babaya birlikte verilmesi uygun değildir. Ancak Türk kamu düzenini bozacak derecede bir aykırılık da söz konusu değildir. Bu nedenle velayet kanununa yönelik tenfiz isteği de kabul edilebilir. Çoğunluğun kararlarının ikinci bendine gösterilen nedenlerden dolayı katılım sağlanamamıştır.

T.C.

YARGITAY

  1. HUKUK DAİRESİ
  2. 2004/9168 K. 2004/10346 T. 21.9.2004

 

  • TENFİZ DİLEKÇESİ ( İlam ülke makamlarına göre belirlenen usullerce onanmış belge ve yazı da tercümenin de eklenmesi zorunludur.)
  • BOŞANMA KARARININ TENFİZİ ( boşanma davalarında küçük çocukların velayetinin üvey anneye verilmesini yasalara göre uykun değildir.)
  • YABANCI MAHKEME KARARI İLE VELAYETİN ÜVEY ANNEYE VERİLMESİ ( yabancı çocuklarının velayetlerinin anne olamayan üvey anneye bırakılması usul ve yasalara aykırıdır. )
  • VELAYETİN ÜVEY ANNEYE VERİLMESİ (yabancı mahkemelerce verilen kararların tanınması ve temyizi yasalara uygun değildir.)

4721/m. 335/1, 336, 337 2675/m. 37

ÖZET

1-Yabancı mahkeme kararlarının o ülke makamlarınca düzenlenmiş velge ve yazı ile onaylanmış tercümesinin eklenmesi zorunluğu olduğu halde bu kurallara uyulmaması doğru değildir.

2-Çocukların velayet hakkı sadece anne ve babaya tanınır. Anne ve baba olmayan kişilerin evlat hali dışında velayet hakkına sahip olması mümkün değildir.

Mahkemelerin verdiği kararlar neticesinde boşanma davalarında adı geçen çocukların velayetlerinin anne olmayan davacılara verilmesi yasaktır ve kanuna göre uygun değildir.

Dava: Mahalli mahkemenin verdiği kararın kanun yararına bozulabilmesi Adalet Bakanlığı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenilir. Bu konuda yapılan araştırmalar neticesinde bir karara varılmıştır.

Karar: Boşanma davası açılan bölge mahkemesi Hollanda S-Hertogenbosch 26.11.2002 tarih ve 83933/FA RK 02-3070 sayılı kararı neticesinde tenfizine karar verilmesi ve mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Yabancı mahkeme kararının tanınmasına ve tenfizine ayrıca Umut Deniz Erdoğan ile Rıfat Deniz Erdoğan’ın velayetinin davacı Hülya Erdoğan’a verilmesine karar verilmiştir. Çocuklar için takdir edilen iştirak nafakasının davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Temyiz edilmeden kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Tenfiz dilekçesine eklenecek belgeler 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 37. Maddesinde belirtilmiştir.

Velayetleri davacı Hülya’ya verilen çocukların annelerinin Ayşe’dir. Dosyada bulunan nüfus kaydından bu durum kanıtlanmaktadır.

Ergin olmayan çocuğun anne ve babasının velayeti altında olduğu kanunlarca düzenlenmiştir. Bu durum 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 335/1. Maddesinde açıkça belirtilmektedir. Yasal sebepler olmadıkça da anne ve babadan velayet alınamaz. İbare kanunlarla desteklenmektedir.

Evlilik devam ettiği sürece anne ve baba kanunun 336. Maddesine göre velayetleri birlikte kullanır. Eğer ortak yaşam hayatına son verilerek evlilik kurumu sonlandırılmış ise hakim takdir yetkisini kullanarak çocukları anne ya da babaya verebilir. Diğer bir durum da anne ya da babada biri ölür ise velayet sağ kalana verilir. Boşanmada ise çocuk hakim tarafından verilen karar neticesinde anne ya da babaya bırakılır. Hükmü yer almaktadır.

Anne ve baba eğer evli değil ise velayet davasında velayet anneye aittir. Bu hüküm 337. Madde hükmüne göre uygulanmaktadır.

Call Now Button