0 533 351 98 54
Sosyal Medya Hesaplarımız

İştirak Nafakası Davası

Birinin başka birine bakma sorumluluğuna, tüm ihtiyaçlarını giderme ve yaşamını ayakta tutma zorunluluğunu ödememe koşullarına bağlamaya nafaka denir. Medeni kanunda düzenlenen 4 çeşit kanundan biri de İştirak nafakası kanunudur. 4787 sayılı kanun ile kurulan Aile Mahmekesi tarafından nafaka davaları görülür.

Bu kanunda önemli olan, eşlerin birbirine karşı sorumluluklarını yerine getirmeyen ya da kusurlu davranma değildir. Aslolan çocuğun velayeti kendisine verilmeyen eşin, velayeti kendisinde bulunan eşe maddi anlamda destek olmakla yükümlü olmasıdır. Bu nafaka çocuğun genel yaşam şartlarını devam ettirmesinin yerine getirilmesi, eğitim ve yaşam ihtiyaçlarının yerine karşılanması, ikamet ve barınma, sağlık giderleri yükümlülükleri gibi giderleri kapsar.

Ancak bu giderlerin karşılanması, karşılayacak eşin maddi ve alım gücü nispetindedir. Şöyle ki; çocuğun velayetini hak eden eş, iştirak nafakasını ödeme sorumluluğunda olan eşin maddi geçimliliğini zedeleyecek miktarda ödemeler talep edemez.

Ayrılık kararının kesinleşmesi ile; daha önce mahkemede ödenmesi karar verilen tedbir nafakası hukuken geçerliliğini yitirir ve ve yaşamsal faaliyetlerin devam ettirilmesi için yapılacak ödemeler iştirak davası adı altında ödenmeye devam edilir.

İştirak davasında genel kurallar nelerdir?

  • Çocuğun 18 yaşından küçük olması
  • Nafaka borçlusunun hayatta olması
  • Çocuğun ergin olduktan sonra eğitim hayatına devam etmesi

İştirak nafakasında kural; velayeti diğer eşe verilen çocuğun ergin olmaması yani 18 yaşından küçük olmadır. Ancak çocuk ergin hayata geçmiş ve eğitim hayatında devam etmekte olabilir. Bu gibi durumlarda bu nafaka çocuğa ödenmeye devam etmelidir. (TMK m.182/2)

İştirak nafakası için dava açmaya yoluna gidebilecekler

Boşanma davası neticesinde, çocuğun tüm genel ihtiyaçlarını gidermek maksatlı hakkedeceği nafaka bedeli için, çocuğun velayetini haketmiş ve tüm bakımını üstlenmiş eşlerden biri velayeti bulunmayan eşin aleyhinde iştirak nafakası dava açma hakkına haizdir. Bu kişinin açamadığı durumlarda ise şu kişiler tarafından iştirak nafakası davası açılabilir:

  • Çocuğa atanan kayyım
  • Vasi
  • Temyiz kudretine sahip çocuk

İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

İştirak davası bakmakla yükümlü olunan çocuk 18 yaşına gelene kadar ödenmeye devam edilir. Nafaka borçlusunun yaşamını yitirmesi halinde nafaka ödenmesi son bulur. Ayrıca; çocuk 18 yaşına gelip eğitim ve öğretim hayatına devam etmemesi durumunda nafaka borçlusu eş artık bu nakafadan sorumlu tutulmaz. Çocuk eğitimini tamamladıktan sonra ya da eğitimine devam etmeyip evlenme kararı alınca da nafaka kesilir.

İştirak nafakası  davası neye göre hesaplanır?

İştirak nafakası hesaplanırken günümüz yaşam koşulları, paranın alım piyasası, çocuğun yaşı, eğitim durumu, nafaka borçlusunun maddi anlamda alım gücü de gözetilir. (TMK m. 330) Bu alınan karar MK. M 4’teki hususları göz önünde bulundurarak hakim tarafından takdir edilir.

Bu durumda ilköğretim çağında olacak çocukla lise ya da üniversite çağındaki çocuğun alacağı nafaka miktarı aynı olmayacağı gibi, maddi gelirleri farklılık göstereceği için nafaka borçlularının da ödemesi karar verilen miktar değişkenlik gösterecektir. Ayrıca; maddi durumu iyi olan velayet sahibi eş ile maddi durumu iyi olmayan velayet sahibi eşin yanında kalacak çocuğun hak ettiği nafaka ödemesi kesinlikle aynı olmayacaktır.

İştirak nafakasının arttırılmasına karar verilmesi

Kişinin nafaka verilmesine karar verilen dönem ile nafaka ödemeye devam ettiği süre içerisindeki iratı eşit olması koşulu ile aynı seviyede ödenmeye devam eder. Dönem başı ile dönem sonu geliri farklılık gösteren bireylerde bu miktarda farklılık gösterir. Nafaka borçlusu kişinin mali durumu bir takvim yılı içerisinde nispeten ya da oldukça iyi duruma gelmesi ile iştirak nafakasında arttırma meydana gelir.

Diğer bir yandan; nafaka hak eden çocuk lise ya da üniversiteye başladığında da iştirak nafakasında artış olmalıdır.

Gelecek yıllarda nafaka borçlusunun maddi durumu değişmesi halinde nafaka borçlusu ya da nafakası alacaklısı nafaka uyarlama davası açabilir.

Tüm bunlardan kasıt nafaka alacaklısını değişen yaşam koşulları ve piyasa değerlerine karşı gerek TEFE/TÜFE, Döviz Artış Kuru,Altın fiyatları ve DİE’ye göre koruma altına almaktır. Bununla birlikte; nafaka borçlusunun safi gelir düzeyinde meydana gelebilecek olumsuz  değişimlerine karşın ödeme koşullarının değiştirilmesinin mümkün kılmak amacı ile düzenleme yolu açık tutulur. Bu sebeple hakim, gelecek yıllara ait ödeme planlarının ucunu açık bırakır, belirlemez ya da ödenecek miktarları belirtebilir.

İştirak nafakasının ödenmemesi durumunda

Kanunlarda belirtilen maddeler, iştirak nafakasının kolay ödenmesi birçok tedbire dayandırılmıştır. Tüm bu maddelere rağmen ödemesini aksatan  nafaka borçluları aleyhinde cebri icra davası açılarak ödeme tahsil edilmeye çalışılır.

  • Nafaka alacaklarının tahsili söz konusu olmadığı durumlarda nafaka borçlusunun maaşına haciz konabilir.
  • Nafaka alacakları için maaşa konacak haciz emekli maaşları için de geçerlidir.
  • Nafaka borçlusunun maaşında haciz bulunsa bile aylık nafaka ödemeleri hacizlerden ayrı olarak maaştan tahsil edilir.
  • Dolayısıyla; nafaka borçlusunun sahip olduğu mülk ve gayrimenkul mallarının icra yolu ile satışına gidilecek ve satıştan alınan gelir ile fiilen nafakaya sahip olan çocuğa ödeme yapılmaya devam edilir.

Şayet; nafaka borçlusu hala nafaka borcunu hak sahibine ödememekte ısrar ediyor ise; nafaka alacaklısının şikayeti üzerine İİK. 334. maddesine göre tazyik hapsi kaçınılmaz olacaktır.

İştirak nafakasında zamanaşımı var mıdır?

Tarafların mahkeme sonucunda meydana gelen mahkeme ilamları neticesinde verilen diğer kararlar 10 yıl içinde kullanılması gerekmektedir. Aksi takdirde nafaka hakkı zaman aşımına uğrar.